കാഞ്ചി അഭിജാൻ

രാജാവ് കാഞ്ചി ലക്ഷ്യമാക്കി മുന്നേറി. ഇരുസൈന്യങ്ങളും തമ്മിൽ ഘോരമായ യുദ്ധം നടന്നു. കാഞ്ചിരാജാവിന്റെ പടയാളികൾ പുരുഷോത്തമദേവന്റെ സൈന്യത്തിൽ പുതുതായി വന്ന രണ്ട് പടയാളികളെ കണ്ടു. ഒരാൾ കറുത്ത കുതിരപ്പുറത്തും മറ്റേയാൾ വെളുത്ത കുതിരപ്പുറത്തുമായിരുന്നു. ആ രണ്ടു പടയാളികളും അത്രമേൽ പരാക്രമത്തോടെയാണ് യുദ്ധം ചെയ്തത്, അവരെ തോൽപ്പിക്കാൻ ആർക്കും സാധിച്ചില്ല. കാഞ്ചിരാജാവിന്റെ സൈന്യത്തിലെ അസംഖ്യം പടയാളികൾ വധിക്കപ്പെട്ടു. ഒടുവിൽ കാഞ്ചിരാജാവ് പരാജയം സമ്മതിച്ചു.

പുരുഷോത്തമദേവൻ കാഞ്ചിരാജാവിന് പകരം പത്മാവതി രാജകുമാരിയെ തടവിലാക്കി. രാജകുമാരിയുമായുള്ള തന്റെ വിവാഹം മുടക്കിയതിന് പ്രതികാരമായി, അവളെ തെരുവ് തൂത്തുവാരുന്ന ഒരു ചണ്ഡാലന് വിവാഹം കഴിച്ചുനൽകാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു. അദ്ദേഹം തന്റെ മന്ത്രിയെ വിളിച്ച്, പത്മാവതി രാജകുമാരിക്ക് വിവാഹം കഴിക്കാൻ അനുയോജ്യനായ ഒരു ചണ്ഡാല യുവാവിനെ കണ്ടെത്താൻ ഉത്തരവിട്ടു. രാജാവിന്റെ ഈ തീരുമാനം കേട്ട് എല്ലാവരും അത്യധികം ദുഃഖിതരായി. പത്മാവതി രാജകുമാരി ആകട്ടെ അങ്ങേയറ്റം സങ്കടപ്പെട്ടു; കാരണം അവൾക്ക് പുരുഷോത്തമദേവനോട് സത്യസന്ധമായ അനുരാഗമുണ്ടായിരുന്നു. തന്റെ പിതാവ് ചെയ്ത തെറ്റിനോടുള്ള പ്രതികാരബുദ്ധിയാലാണ് രാജാവ് ഇങ്ങനെയൊക്കെ ചെയ്യുന്നതെന്ന് അവൾക്ക് അറിയാമായിരുന്നു. എന്നാൽ പുരുഷോത്തമദേവന്റെ മന്ത്രി അത്യന്തം വിവേകശാലിയായിരുന്നു. രാജകുമാരിക്ക് യോജിച്ചൊരു ചണ്ഡാല യുവാവിനെ കണ്ടെത്താൻ കുറച്ചു സമയം വേണ്ടിിവരുമെന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം രാജാവിനെ ശാന്തനാക്കി. അതിനിടയിൽ മന്ത്രി പത്മാവതിയെ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി അവൾക്ക് അഭയം നൽകി. ഒറീസ്സയുടെ മഹാരാജ്ഞിയാകാൻ തനിക്ക് ഭാഗ്യമില്ലല്ലോ എന്നോർത്ത് പത്മാവതി രാജകുമാരി സ്വയം നിന്ദിച്ചു. രാജാവിന്റെ ഒരു ദാസിയാകാൻ പോലും തനിക്ക് സാധിച്ചില്ലല്ലോ എന്നവൾ ഖേദിച്ചു. തന്റെ ദുരിതങ്ങൾക്ക് ഒരവസാനവുമില്ലെന്ന് അവൾക്ക് തോന്നി.

അങ്ങനെയിരിക്കെ രഥയാത്രാദിനം അടുത്തുവന്നു. മഹോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി ആയിരക്കണക്കിന് ജനങ്ങൾ പുരിയിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തി, ആ പ്രദേശം മുഴുവൻ ആനന്ദത്തിൽ ആറാടി. എന്നാൽ പത്മാവതി മാത്രം വരാനിരിക്കുന്ന ചണ്ഡാലനുമായുള്ള വിവാഹത്തെക്കുറിച്ചോർത്ത് എപ്പോഴും കണ്ണീർ വാർത്തുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒരു ദിവസം മന്ത്രി പത്മാവതിയുടെ അടുക്കൽ വന്ന്, ഇന്ന് അവളുടെ വിവാഹദിനമാണെന്നും അതിനാൽ ഏറ്റവും മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച് ഒരുങ്ങണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇതുകേട്ട ഉടൻ പത്മാവതി, ഇനി ശേഷിക്കുന്ന ജീവിതം ഒരു ചണ്ഡാലന്റെ ഭവനത്തിൽ കഴിച്ചുകൂട്ടേണ്ടി വരുമല്ലോ എന്നോർത്ത് ഉറക്കെക്കരയാൻ തുടങ്ങി. മന്ത്രി അവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു, “രാജകുമാരി, ദയവായി അവിടുന്ന് വ്യാകുലപ്പെടാതിരിക്കൂ. ജഗന്നാഥഭഗവാനിൽ പൂർണ്ണമായി സമർപ്പിക്കുക. അവിടുന്ന് അങ്ങയെ തീർച്ചയായും തുണയ്ക്കും.”

സ്ത്രീകളെല്ലാം ചേർന്ന് പത്മാവതിയെ അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിച്ചൊരുക്കി. മന്ത്രിയോടൊപ്പം അവൾ ഒരു പല്ലക്കിൽ യാത്രതിരിച്ചു. അന്ന് രഥയാത്രാദിനമായിരുന്നതിനാൽ വീഥികളെല്ലാം ജനനിബിഡമായിരുന്നു; ജഗന്നാഥഭഗവാനും ബലദേവനും സുഭദ്രാദേവിയും തങ്ങളുടെ രഥങ്ങളിൽ ഉപവിഷ്ടരായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് ജനങ്ങൾ വഴിയരുകിൽ നിരന്നുനിന്നിരുന്നു, നാമസങ്കീർത്തനധ്വനികളാൽ അന്തരീക്ഷം മുഖരിതമായിരുന്നു. ഭക്തജനങ്ങൾ മൃദംഗവും ഇലത്താളവും വായിക്കുകയും ശംഖനാദം മുഴക്കുകയും ചെയ്തു. രഥയാത്ര ആരംഭിക്കാനുള്ള എല്ലാം സജ്ജമായിരുന്നു. പുരിയിലെ മഹാരാജാവ് കൈയിൽ ഒരു സ്വർണ്ണച്ചൂലുമേന്തി, ഭഗവാന്റെ പ്രീതിക്കായി വീഥി തൂത്തുവാരാൻ ജഗന്നാഥന്റെ രഥത്തിനുമുന്നിലേക്ക് നടന്നു. ജഗന്നാഥഭഗവാനോടുള്ള ഭക്തിയാൽ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ വഴി തൂത്തുവാരി. പുരുഷോത്തമദേവൻ തൂത്തുവാരൽ പൂർത്തിയാക്കിയപ്പോൾ, മന്ത്രി പത്മാവതി രാജകുമാരിയെ രാജാവിന്റെ മുന്നിലേക്ക് കൊണ്ടുവരികയും അത്യന്തം ചതുരതയോടെ അദ്ദേഹത്തോട് ഇപ്രകാരം പറയുകയും ചെയ്തു, “എന്റെ പ്രിയ മഹാരാജാവേ, രാജകുമാരിക്ക് അനുയോജ്യനായ ഒരു ചണ്ഡാലനെ കണ്ടെത്തുന്നതുവരെ അല്പം ക്ഷമിക്കാൻ ഞാൻ അങ്ങയോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചിരുന്നല്ലോ. അവൾക്ക് ഭർത്താവായിരിക്കാൻ തികച്ചും യോഗ്യനായ ഒരു തെരുവ് തൂപ്പുകാരനെ ഞാൻ കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു എന്ന വിവരം അറിയിക്കാനാണ് ഇന്ന് ഞാൻ അങ്ങയുടെ അടുക്കൽ വന്നിരിക്കുന്നത്.” രാജാവ് മന്ത്രിയോട് പറഞ്ഞു, “വളരെ നല്ലത്, എന്നാൽ എനിക്കിപ്പോൾ ഇതിന് സമയമില്ല. ഇന്ന് രഥയാത്രയാണ്. അങ്ങയുടെ ഇഷ്ടം പോലെ ചെയ്തുകൊള്ളുക.” മന്ത്രി രാജാവിനെ നോക്കി പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് മറുപടി നൽകി, “എന്നാൽ എന്റെ പ്രിയ പ്രഭോ, ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുത്ത ആ തെരുവ് തൂപ്പുകാരൻ മറ്റാരുമല്ല, അത് അങ്ങ് തന്നെയാണ്, തിരുമനസ്സേ.” രാജാവ് പെട്ടെന്ന് നിൽക്കുകയും ആശ്ചര്യത്തോടെ മന്ത്രിയെ നോക്കുകയും ചെയ്തു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചുണ്ടുകളിൽ ഒരു ചെറിയ പുഞ്ചിരി വിരിഞ്ഞു. മന്ത്രി തുടർന്നു, “തിരുമനസ്സേ, ഇന്ന് അങ്ങ് ഒരു തെരുവ് തൂപ്പുകാരനാണ്. പത്മാവതി രാജകുമാരിയുടെ വിവാഹം ഒരു തെരുവ് തൂപ്പുകാരനുമായി നടത്താനാണല്ലോ അങ്ങ് എനിക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകിയത്, അതിനാൽ ഞാൻ അങ്ങയെത്തന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.”